Water als Wapen
Stap op de fiets en ontdek hoe water eeuwenlang het krachtigste verdedigingsmiddel van Nederland was. Met de route Water als Wapen fiets je door een slim ingericht landschap waar land en water samen de vijand tegenhielden. Je volgt groene inundatievelden, dijken en indrukwekkende forten, terwijl het verhaal van dit unieke erfgoed onderweg steeds zichtbaarder wordt.
Je fietst langs het hart van de Hollandse Waterlinies, waar de Nieuwe Hollandse Waterlinie nog altijd voelbaar aanwezig is. Door land bewust onder water te zetten …
Stap op de fiets en ontdek hoe water eeuwenlang het krachtigste verdedigingsmiddel van Nederland was. Met de route Water als Wapen fiets je door een slim ingericht landschap waar land en water samen de vijand tegenhielden. Je volgt groene inundatievelden, dijken en indrukwekkende forten, terwijl het verhaal van dit unieke erfgoed onderweg steeds zichtbaarder wordt.
Je fietst langs het hart van de Hollandse Waterlinies, waar de Nieuwe Hollandse Waterlinie nog altijd voelbaar aanwezig is. Door land bewust onder water te zetten werd het gebied onbegaanbaar voor soldaten en onbruikbaar voor boten. Wat ooit een militair systeem was, is nu een groen en rustgevend landschap vol verhalen. De route fiets je in jouw tempo: als tweedaagse tocht met een overnachting of in losse etappes. Via fietsknooppunten verken je de Kromme Rijnstreek en het gebied Tussen Lek en Linge. Starten kan op elk gewenst punt.
Sinds 2021 hebben de Hollandse Waterlinies, samen met de Stelling van Amsterdam, de status van UNESCOWerelderfgoed. Een bijzondere erkenning voor dit ingenieuze, oer-Hollandse verdedigingssysteem. Fiets mee en beleef hoe water hier bondgenoot werd.
De fietstocht Water als Wapen kan als tweedaagse tocht met een overnachting worden gedaan. Of verken de route in losse etappes. De routes voeren langs de fietsknooppunten door de Kromme Rijnstreek en het gebied Tussen Lek & Linge. Je kunt starten op elk willekeurig knooppunt. Wil je tips voor leuke overnachtingsmogelijkheden of horeca? Kijk dan in de beschrijving.
Neem alvast een kijkje
Dit ga je zien
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
Start je ontdekking bij TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede! Wandel door de historische binnenstad, bezoek Kasteel Duurstede of fiets langs de Kromme Rijn. Met informatiepaneel en parkeergelegenheid. Klik door en plan je route!
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
Start je ontdekking bij TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede! Wandel door de historische binnenstad, bezoek Kasteel Duurstede of fiets langs de Kromme Rijn. Met informatiepaneel en parkeergelegenheid. Klik door en plan je route!
Inundatiesluis Wijk bij Duurstede
In 1870 kreeg de Kromme Rijn een belangrijke rol in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het onder water zetten vanhet gebied rond Utrecht duurde toen bijna een maand; dat moest sneller. De riv...
Inundatiesluis Wijk bij Duurstede
In 1870 kreeg de Kromme Rijn een belangrijke rol in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het onder water zetten van
het gebied rond Utrecht duurde toen bijna een maand; dat moest sneller. De rivier werd verbreed, bochten afgesneden en stuwen en sluizen aangelegd.
In Wijk bij Duurstede kwam een grote inundatiesluis (inunderen is onder water zetten). Hiermee werd Wijk bij Duurstede de kraan van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Nu kostte het onder water zetten van de inundatievelden nog maar 4 tot 12 dagen. De inlaat wordt nu nog dagelijks gebruikt voor aanvoer van vers water voor de stad Utrecht en de Vecht.
Museum Dorestad
Stap binnen in de wereld van Vikingen, handelaren en ambachtslieden. In Museum Dorestad komt de vroege middeleeuwen tot leven! Het museum vertelt het verhaal van Dorestad, ooit een bruisend handelscentrum aan de Rijn en een van de belangrijkste plaatsen van Noordwest-Europa.
Museum Dorestad
Beleef de middeleeuwen in Museum Dorestad!
Stap binnen in de wereld van Vikingen, handelaren en ambachtslieden. In Museum Dorestad komt de vroege middeleeuwen tot leven! Het museum vertelt het verhaal van Dorestad, ooit een bruisend handelscentrum aan de Rijn en een van de belangrijkste plaatsen van Noordwest-Europa.
Dit beleef je in Museum Dorestad
Op zolder wacht het schip van Katla: een nagebouwd Scandinavisch vrachtschip waarin je zelf plaats kunt nemen. Via een animatie maak je de laatste etappe van haar reis mee, twaalf eeuwen terug in de tijd. Beneden, in de Dorestadzaal, bewonder je archeologische vondsten die het dagelijks leven, de handel en de ontmoetingen tussen culturen tastbaar maken.
In het ambachtshuis op schaal ontmoet je bewoners die vertellen over hun werk en gereedschap: van bijlen en spinklosjes tot fluiten en aardewerk. Zo zie je hoe het leven in Dorestad er écht uitzag. Blikvanger is de grote maquette van de stad, met pakhuizen, dammen en schepen aan de rivier, een prachtig panorama dat het verleden dichterbij brengt dan ooit.
Museum Dorestad is een plek waar archeologie, geschiedenis en verbeelding samenkomen. Leuk voor gezinnen, geschiedenisfans en nieuwsgierige ontdekkers. Laat je meevoeren naar een tijd vol handel, avontuur en verhalen aan de rivier.
Museum Dorestad
Museum Dorestad
Stap binnen in de wereld van Vikingen, handelaren en ambachtslieden. In Museum Dorestad komt de vroege middeleeuwen tot leven! Het museum vertelt het verhaal van Dorestad, ooit een bruisend handelscentrum aan de Rijn en een van de belangrijkste plaatsen van Noordwest-Europa.
Fort Werk aan de Groeneweg
Fort Werk aan de Groeneweg
Fort Werk aan de Groeneweg
Als je door de historische loopgraven van Werk aan de Groeneweg loopt ga je terug in de tijd. Het verdedigingswerk heeft nog helemaal haar oorspronkelijke vorm. De infanteriestelling uit de Eerste Wereldoorlog bestaat uit een dubbele loopgraaf met aarden wallen, 55 groepsschuilplaatsen en mooie fruitbomen.
Het terrein is een fantastische speelplek voor kinderen. Je kunt hier heerlijk struinen, door een loopgraaf kruipen, verstoppertje spelen en er een spannende speur- en beleefroute lopen van ca. 2 km met soldaat Vendrik als je gids.
Fort Honswijk
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies.
Fort Honswijk
Over Fort Honswijk
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Het vormt het monumentale hart van het meest complete waterlinielandschap van Nederland, de zogenaamde Stelling van Honswijk, iets ten zuiden van Utrecht. Het is ook het oudste en grootste torenfort van het grootste rijksmonument van Nederland. Naast zijn ligging, is de toren van Fort Honswijk van een buitengewone schoonheid. Samen met de fortwal, is dit het oudste deel van het fort (1842). Wie er binnengaat, wordt betoverd door een besloten, geheimzinnige wereld.
Nachtfort
Fort Honswijk maakt onderdeel uit van de Hollandse Waterlinies, sinds 2021 bekroond tot UNESCO Werelderfgoed. Een 200 kilometer lange linie met 96 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, waarin Honswijk misschien wel een van de best bewaarde forten is gebleven. Als een bastion van de Hollandse Waterlinies, vertegenwoordigt Fort Honswijk niet alleen een rijke historie, maar ook een belofte voor de toekomst.
Dit is een groots experiment, en vooral bedoeld een thuishaven te creëren voor wie de dag in de drukke randstad niet voldoende is. Binnen de muren van Fort Honswijk vermengen vleermuizen, uilen en andere nachtelijke verschijnselen zich met hedendaagse kunst, ongerepte natuur en cultureel erfgoed. Samen met een gepassioneerde groep ondernemers, creatievelingen en fortliefhebbers, worden pop-up restaurants, culturele evenementen en accommodaties georganiseerd, waardoor een onvergetelijke ervaring ontstaat. Dit alles wordt aangevuld met een inspirerend en stimulerend programma, met als doel een fris perspectief te bieden. Bekijk de website van Nachtfort!
Activiteiten
Nu al weten vele mensen het fort en het omliggende waterlinielandschap te vinden. Het is een groene oase van rust waar je heerlijk kunt wandelen, fietsen en kanoën. Op het fort zelf is een grote groep vrijwilligers actief die o.a. hooggewaardeerde rondleidingen verzorgen. Naast recreatie en toerisme zijn er op het fort echter ook andere functies denkbaar. Waar Fort Honswijk dus ooit de grote, nationale opgave van de landsverdediging diende, wilt men er vandaag de dag ruimte bieden voor nieuwe initiatieven waar de samenleving baat bij heeft. Bekijk ook de website van Fort Honswijk voor meer informatie!
Fort Honswijk
Fort Honswijk
Fort Honswijk, schitterend gelegen aan de rivier de Lek, is een cultuurhistorisch en landschappelijk icoon. Onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies.
Fort Lunet aan de Snel
Fort Lunet aan de Snel
Fort Lunet aan de Snel
Enigszins verscholen in het groen, tussen Fort Honswijk en Werk aan de Korte Uitweg, ligt aan de Gedekte Gemeenschapsweg het kleine maar karakteristieke fort Lunet aan de Snel. In dit fort wordt de bijzondere rol van water in onze samenleving en ook de uitzonderlijke eigenschappen van water voor het voetlicht gebracht. Tevens is er op het fort ruimte voor mensen die in deze speciale omgeving andersoortige (groeps)activiteiten willen ontplooien of gewoon willen genieten van de rust en schoonheid in dit gebied. Ook is de buitenwal van het fort opengesteld voor wandelaars.
Het Lunet aan de Snel (1845-1846) is een verdedigingswerk 300 meter ten noorden van Fort Honswijk. Vanuit deze aarden wal kon een aanval op Fort Honswijk vanuit het noordoosten worden weerstaan. Ook kon een gedeelte van de Lekdijk onder vuur worden genomen, dat vanaf Fort Honswijk niet mogelijk was.
Fort Werk aan de Korte Uitweg
Fort Werk aan de Korte Uitweg
Fort Werk aan de Korte Uitweg
Vlakbij de rivier de Lek, op het eiland van Schalkwijk, ligt Fort Werk aan de Korte Uitweg (WKU). Daar waar de ijsvogel over het water scheert, je het gras kan horen ruisen, vind je een theehuis en een natuurkampeerterrein.
Dit fort werd tussen 1876-1879 gerealiseerd als ondersteuning van fort Honswijk. Het werk heeft een bomvrije kazerne, een opslagloods en een munitiemagazijn.
Wandelaars, fietsers en kanovaarders
Op het fort is een mooi terras en theehuis, waar koffie en thee gedronken kan worden. Ook worden heerlijke lunches geserveerd. Wil je liever een high tea, ook dat is mogelijk. De medewerkers van zorgorganisatie Reinaerde bakken de lekkerste taarten.
Wandelaars kunnen goed uit de voeten op de klompenpaden rond het fort en diverse kleine ommetjes zijn mogelijk. In het gebied zijn ook mooie fietstochten te maken. Bij Fort WKU zijn kano’s te huur en je kunt ook aanleggen met je eigen kano. Vanaf het fort kun je naar het leuke dorpje Schalkwijk kanoën en een mooi rondje door de polder en naar andere forten maken.
Natuurkampeerders
Altijd al willen zien hoe de zon in een polderlandschap ondergaat? Ook dat is mogelijk, breng een tent mee en ervaar zelf hoe prachtig deze natuurcamping is. Kamperen is mogelijk tussen de fortwallen en er is ook een echte forthut te huur.
Zaalverhuur
Op het fort zijn twee prachtige zalen te huur die recent opnieuw zijn aangekleed. Een grote multifunctionele ruimte is geschikt voor grotere groepen. De andere zaal leent zich bij uitstek voor een kleiner gezelschap.
Kinderen
Kinderen kunnen naar hartenlust spelen zowel buiten als binnen in het Fort. Er zijn speciale speurtochten en kinderfeesten kunnen er ook goed georganiseerd worden. Let goed op de de activiteitenkalender, want Boswachter Tineke gaat met enige regelmatig met kinderen de natuur in.
Inundatieveld Blokhoven
Inundatieveld Blokhoven
Inundatieveld Blokhoven
Aan de Achterdijk in Schalkwijk ligt het waterbergingsgebied polder Blokhoven. Om wateroverlast bij hevige regenval in Schalkwijk te voorkomen, kan in het gebied 23.000 m3 water worden opgevangen. Dit is ongeveer evenveel als tien Olympische zwembaden. Het gebied ligt midden in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In de zomerperiode wordt het tweemaal per maand onder water gezet, zodat het principe van ‘inundatie’ (land onder water zetten) van de waterlinie voor bezoekers tot leven komt. Als hevige of langdurige regenval verwacht wordt, kan het waterschap besluiten de inundatie niet door te laten gaan. Het gebied is dan nodig voor waterberging.
Langs de randen van de plas en de verbrede watergangen zijn natuurvriendelijke oevers aangelegd. Bij de stuw is een vispassage gebouwd, zodat vissen de stuw ook stroomopwaarts kunnen passeren. Het gebied is ingericht voor recreatie: er zijn wandelpaden, bankjes, een trekpontje, een 80 meter lang vlonderpad en kanosteigers. Een informatietafel over waterberging, vispassages en de geschiedenis van de Nieuwe Hollandse Waterlinie vertelt de bezoekers het verhaal over deze bijzondere plek.
Kunstwerk: Het geheim van man en paard
Christel van Vliet en Willy Kruijssen
Atelier Beeldmakers
Werk aan de Waalse Wetering
Werk aan de Waalse Wetering
Werk aan de Waalse Wetering
Dit Werk is gebouwd in 1875-1878 en omvat een bomvrije remise en een fortwachterswoning.
Het werk was in noodgevallen geschikt voor de huisvesting van maximaal 95 manschappen.
Het fort is vrij toegankelijk en je kunt er genieten van een wijds panorama van het Eiland van Schalkwijk en een wandeling maken naar het vlakbij gelegen Verdronken Bos, waar je via een vlonderpad over het water loopt. Meer informatie: www.staatsbosbeheer.nl
Het Verdronken Bos
Het Verdronken Bos
Het Verdronken Bos
Zoals de naam wellicht al doet vermoeden, zag dit bijzondere bos er niet altijd al zo uit. Ongeveer 10 jaar geleden stond op deze plek nog een prachtig bos langs de Schalkwijksewetering. Echter zorgde de afwatering in de omgeving en de Schalkwijksewetering wel voor wat problemen. Wanneer er grote regenbuien voorbijtrokken, kon het water maar moeilijk zijn weg vinden en bleef dit vaak op dezelfde plek liggen.
Door deze overlast is er toen besloten om het bos opnieuw in te richten als wateropslag. In het geval van hevige regen kon het stuk grond voortaan onderwater worden gezet zodat de schade en overlast beperkt zou blijven. Door het overschot van regenwater op te vangen en daarmee het bos onder water te zetten. Werden de bomen in het bos letterlijk verdronken, waardoor de boomtoppen afstierven en slechts als stompjes boven de watergrens te zien zijn.
Dit bijzondere bijzondere bos kun je van dichtbij bekijken via een vlonderpad dat dwars door het bos loopt. Vergeet vooral niet om een verrekijker en fotocamera mee te nemen, want de omgeving zit vol met bijzondere waterdieren zoals de Grote Zilverreiger.
Kersenmuseum Cothen
In het hart van de Kromme Rijnstreek, waar de kersenteelt een belangrijke rol speelt, vindt u op het fruitteeltbedrijf van Theo en Martine Vernooy "Het Kersenmuseum".
Kersenmuseum Cothen
In het hart van de Kromme Rijnstreek, waar de kersenteelt een belangrijke rol speelt, vindt je op het fruitteeltbedrijf van Theo en Martine Vernooy "Het Kersenmuseum".
In dit (interactieve) museum kan de bezoeker kennis maken met de rijke historie van de kersenteelt waarbij begrippen als traditie, trots, cultuur, mooie verhalen, nostalgie en saamhorigheid terug te vinden zijn. Hoewel we spreken van een eeuwenoude traditie, is deze met de kennis van toen en de technieken van nu, nieuw leven ingeblazen.
Afmijnzaal Oude Fruitveiling Wijk bij Duurstede
Een bijzonder aspect in dit museum is de afmijnzaal. Op 9 juni 1949 werd de fruitveiling van Wijk bij Duurstede in gebruik genomen. Ondanks de cultuurhistorische waarde, de architectuur en authenticiteit, is het niet gelukt dit gebouw als Rijksmonument op te nemen. In 2002 is de gehele fruitveiling gesloopt maar zijn de veilingklok, de bankjes en het tegeltableau behouden gebleven. Deze cultuurhistorische objecten hebben in “Het Kersenmuseum” een nieuwe bestemming gekregen. U kunt hier de afmijnzaal met de originele klok, bankjes en alle overige zaken in de oorspronkelijke staat bezichtigen. Wilt u weten of u over de juiste handelsgeest beschikt? Speel dan het "veilingspel". Zodat u zelf kunt ervaren hoe het is om te bieden. Wie weet doet u het beste zaken!
Wandelroute door de Kersenboomgaard
Voor de liefhebbers is er een wandelroute door de boomgaard. Leuk om na een bezoek aan Het Kersenmuseum na te genieten. Voor de kinderen is er een speurtocht uitgezet! De route met speurtocht is verkrijgbaar aan de balie van de Landwinkel.
Tijdens het Kersenfestival is Het Kersenmuseum ook geopend!
Kersenmuseum Cothen
Kersenmuseum Cothen
In het hart van de Kromme Rijnstreek, waar de kersenteelt een belangrijke rol speelt, vindt u op het fruitteeltbedrijf van Theo en Martine Vernooy "Het Kersenmuseum".
Werk aan het Spoel
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek met aantrekkelijke horeca en een zonneterras. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning.
Werk aan het Spoel
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning. Verschillende fiets-, wandel- en struinroutes kruisen elkaar vlakbij de aanlegsteiger van de Liniepont. Ook worden er culturele evenementen georganiseerd. Bezoek het restaurant Caatje aan de Lek voor een kopje koffie of een lunch.
Een stukje geschiedenis
In 1815 werd in de Lekdijk bij Goilberdingen een inundatiewaaiersluis met een aarden batterij aangelegd. In 1848 werd de batterij verbeterd tot een fort. Later werd het inundatiesysteem geoptimaliseerd en het fort kreeg vier bomvrije gebouwen. De dijkweg liep in vredestijd dwars door het fort, maar werd in geval van mobilisatie omgeleid. In 1939 werden zeven betonnen schuilplaatsen en twee mitrailleurkazematten op het fort gebouwd. Ten zuiden van het fort staat in een weiland een hoge vrijstaande muur. Deze ‘kogelvanger’ is het restant van een Duitse schietbaan.
Werk aan het Spoel
Werk aan het Spoel
Het strak vormgegeven fort Werk aan het Spoel bij Culemborg is een culturele ontmoetingsplek aan de Lek met aantrekkelijke horeca en een zonneterras. Kunstenaars tonen hun creaties in een atelier in de oude fortwachterswoning.
Beusichem
Beusichem is een sfeervol lintdorp aan de rivier de Lek, omringd door boomgaarden, uiterwaarden en kronkelende dijkwegen.
Beusichem
Beusichem is een sfeervol lintdorp aan de rivier de Lek, omringd door boomgaarden, uiterwaarden en kronkelende dijkwegen. Hier proef je het rustige ritme van het rivierenlandschap, met mooie wandel- en fietsroutes langs water, fruitgaarden en historische boerderijen. In de omgeving vind je bovendien sporen van de Hollandse Waterlinies, waar forten en inundatiegebieden herinneren aan dit bijzondere verdedigingssysteem.
Beusichem
Beusichem
Beusichem is een sfeervol lintdorp aan de rivier de Lek, omringd door boomgaarden, uiterwaarden en kronkelende dijkwegen.
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Wanneer je de Lingeroute fietst, rijd je over dijken en langs bloeiende boomgaarden. Al kronkelend stroomt de langste rivier van Nederland door het landschap met aan weerszijden gezellige dorpjes en boomgaarden zo ook Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt.
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Dit eeuwenoude familielandgoed is een heerlijke stop tijdens het fietsen van de Lingeroute.
Wanneer je de Lingeroute fietst, rijd je over slingerende dijken en langs bloeiende boomgaarden. Al kronkelend stroomt de langste rivier van Nederland door het landschap met aan weerszijden gezellige dorpjes en boomgaarden die uitnodigen om onderweg af te stappen, zo ook Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt.
Open voor publiek
Op zo’n 10 km afstand van Leerdam ligt bij het Gelderse plaatsje Beesd het eeuwenoude familielandgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt. Met ruim 900 hectare grond vind je hier een veelzijdig landgoed met akkers, weilanden, bossen, lanen en grienden. Het is sinds 1734 in handen van dezelfde familie en wordt inmiddels door de negende generatie beheert.
Dit eeuwenoude landgoed is van alle seizoenen thuis. In de lente geniet je optimaal van de romantische bloesempracht van de appelbomen aan de Appeldijk en liefhebbers van walnoten kunnen in het najaar hun hart ophalen onder de vele notenbomen die het landgoed telt. Voor wandelaars en fietsers zijn er diverse routes uitgezet met adembenemende uitzichten op het landgoed en de prachtige natuur van de Betuwe.
Lokale producten
Genieten ván het Landgoed, óp het Landgoed. Bij het Pannenkoekenhuis De Stapelbakker trakteren ze je graag op heerlijke pannenkoeken (en meer!) bereid met biologische ingrediënten afkomstig van het landgoed. Ga je liever zelf thuis aan de slag? Bij de Landgoedwinkel verkopen ze naast de producten van het landgoed ook een uitgebreid assortiment van biologische producten, verse groenten en fruit.
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Wanneer je de Lingeroute fietst, rijd je over dijken en langs bloeiende boomgaarden. Al kronkelend stroomt de langste rivier van Nederland door het landschap met aan weerszijden gezellige dorpjes en boomgaarden zo ook Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt.
GeoFort Herwijnen
Verken het spannende oude forteiland op GeoFort.
GeoFort Herwijnen
Het science museum waar alles om de aarde draait! Verken het spannende oude forteiland op GeoFort. Ga binnen én buiten het experiment aan: ontdek de donkere ondergrondse tunnels, vind de weg in het doolhof en daal met een lift 6.000 kilometer diep in de aarde. Echt, je trilt nog na!
Zoek met kaarten de weg in de virtuele Minecraft wereld en laat een vulkaan uitbarsten in de virtuele zandbak! Nog even nagenieten? Het pannenkoekenrestaurant de WereldPan heeft lekkere hapjes en drankjes op de kaart. Ouders, opa, oma’s en begeleiders je bent gewaarschuwd. Kinderen zijn niet meer weg te krijgen…
Fort bij Asperen
Onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie én met een Leerdams tintje…
Fort bij Asperen
Onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie én met een Leerdams tintje. Dit prachtige torenfort is militair erfgoed en onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het Fort bij Asperen is in de zomermaanden te bezoeken en een kunstwerk an sich. De koepel bijvoorbeeld, die ervoor zorgt dat het regenwater wordt tegengehouden, bestaat volledig uit glazen leien die ontwikkeld zijn in de glasblazerij van het Nationaal Glasmuseum. Maar liefst 600 kinderen uit de buurt mochten een eigen tegel versieren.
Tussen 1845 en 1847 is het fort gebouwd. Omringd door een gracht die diende als extra bescherming. Fort bij Asperen werd voor het laatst op 12 april 1940 gereed gemaakt voor de aankomende oorlog. De Duitsers vlogen echter met hun vliegtuigen over de linie heen. Het fort had (net als veel andere) geen militair nut meer.
Het torenfort is van medio oktober tot medio april gesloten i.v.m. winterverblijf Vleermuizen.
Fort bij Asperen
Fort bij Asperen
Onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie én met een Leerdams tintje…
Sluizencomplex Asperen
Het Sluizencomplex bij Asperen bestaat uit vier historische sluizen. Samen vormden ze een cruciaal onderdeel van het inundatiesysteem van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Sluizencomplex Asperen
Tussen Asperen en het Fort bij Asperen vind je een viertal sluizen: twee waaiersluizen en twee schut-/inundatiesluizen. Deze sluizen waren een cruciaal onderdeel van het inundatiesysteem om het poldergebied tussen Lek en Waal onder water te zetten. De twee schut-/inundatiesluizen stuwden het water hoog op, zodat het via de twee waaiersluizen naar de polders tussen Maas en Waal kon stromen.
De dubbele waaiersluizen die je hier ziet, zijn de laatste dubbele waaiersluizen ter wereld. Ze zijn uitgevonden door waterbouwkundige Jan Blanken en waren revolutionair omdat waaiersluizen tegen de waterdruk in kunnen worden geopend en gesloten. In de hele wereld zijn nog maar zeven waaiersluizen te vinden, waarvan dus de enige dubbele hier op de grens tussen Acquoy en Asperen.
Sluizencomplex Asperen
Sluizencomplex Asperen
Het Sluizencomplex bij Asperen bestaat uit vier historische sluizen. Samen vormden ze een cruciaal onderdeel van het inundatiesysteem van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Meerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazemat
Meerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazemat
Meerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazemat
De waterlinie maakte slim gebruik van al bestaande dijken. Zo zie je hier aan de Meerdijk verschillende bouwfases van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Aan de westkant van de dijk werden in 1845 drie batterijen aangelegd. Een batterij is een klein verdedigingswerk dat bestaat uit een wal van afgegraven aarde. De batterijen moesten de weg Acquoy-Asperen afsluiten en Fort bij Asperen ondersteunen bij het beveiligen van de Linge en de Meerdijk. In 1906 werden de batterijen voorzien van betonnen schuilplaatsen.
Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog veranderde de militaire strategie. Aan de oostkant van de dijk zijn in 1940 enkele ‘groepsnesten’ aangelegd, daar werd namelijk de vijand verwacht. Een groepsnest is een combinatie van betonnen schuilplaatsen en geschutskoepels. Deze werden onderling verbonden met een loopgraaf. Hierdoor konden soldaten beschermd van de ene naar de andere schuilplaats lopen. Wist je dat de loopgraaf bij de Meerdijk ongeveer 70 meter lang was?
Meerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazemat
Meerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazematMeerdijk Asperen met batterijen, loopgraven, kazemat
Werk aan het Spoor
Verdedigingswerk Werk aan het Spoor werd aangelegd om de toegang naar het achterland te kunnen afgrendelen
Werk aan het Spoor
Vlakbij Leerdam ligt, ten westen van de plek waar de spoorlijn Dordrecht-Elst de Diefdijk doorsnijdt, aan weerszijden van het spoor het Werk aan de Diefdijk. Om dit punt te verdedigen werd een klein fort gebouwd.
Het fort Werk op de Diefdijk werd gebouwd tussen 1880 en 1885. Het verdedigingswerk werd aangelegd om de toegang naar het achterland te kunnen afgrendelen. Het fort bestond uit een aarden wal, omgeven door grachten met daarbinnen een batterij en een bomvrij wachthuis. Later is het fort uitgebreid met betonnen borstweringen, twee extra bomvrije bijgebouwen (remises) en een onderaards artilleriemagazijn.
Werk aan het Spoor
Werk aan het Spoor
Verdedigingswerk Werk aan het Spoor werd aangelegd om de toegang naar het achterland te kunnen afgrendelen
Diefdijk
Je wandelt of fietst door een prachtig polderland. En af en toe stap je even af om te genieten van de kleine natuurgebiedjes onderweg.
Diefdijk
Deze oeroude lange dijk markeert de grens tussen de Betuwe in het oosten en het Laagland in het westen. Overstroomt de hoger gelegen Betuwe, dan moet de Diefdijk het lagergelegen weidegebied beschermen. De dijk doet nog altijd dienst en is in 2015 weer geheel op sterkte gebracht. De dijk is een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de oostkant van de dijk was inundatiegebied. Er is nog steeds nauwelijks bebouwing aan de oostkant van de dijk en er liggen aan weerszijden overal grotere en kleinere natuurgebiedjes.
Je wandelt of fietst door een prachtig polderland. En af en toe stap je even af om te genieten van de kleine natuurgebiedjes onderweg zoals bijvoorbeeld de Donkere Kade of uit een van de verkooppunten wat appels, peren of andere streekproducten te kopen. Het geld doe je gewoon in een busje. Neem je verrekijker mee. Het ritselt hier van de vogels en af en toe betrap je een koppeltje reeën op de bosrand.
Diefdijk
Diefdijk
Je wandelt of fietst door een prachtig polderland. En af en toe stap je even af om te genieten van de kleine natuurgebiedjes onderweg.
Fort Everdingen
Verwoeste steden, plunderingen en binnenlandse (en buitenlandse) oorlogen: elke stad en dorp heeft wel een eigen verhaal. In de 19e eeuw komt Everdingen op de Nederlandse militaire kaart te staan als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Fort Everdingen
Wie zich in de geschiedenis van de Vijfheerenlanden verdiept, komt er al snel achter dat het nu zo stille en vreedzame gebied een verleden heeft vol wapengekletter. Verwoeste steden en kastelen, plunderingen en binnenlandse (en buitenlandse) oorlogen: elke stad en dorp heeft wel een eigen verhaal. In de 19e eeuw komt Fort Everdingen op de Nederlandse militaire kaart te staan als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Sinds 2021 vormt deze linie samen met de Stelling van Amsterdam het Unesco Wereld Erfgoed 'Hollandse Waterlinies'.
De Nieuwe Hollandse Waterlinie loopt van de toenmalige Zuiderzee bij Muiden tot aan de Biesbosch bij Werkendam en bestaat uit verschillende verdedigingswerken en inundatievelden (gebieden die onderwater gezet kunnen worden).
Fort Everdingen is tussen 1842 en 1847 gebouwd en vormde samen met Fort Honswijk, aan de overkant van de Lek, het Lek-acces. In het midden van het fort, tussen de aarden wallen, staat een grote ronde geschutstoren met muren van meer dan drie meter dik. Later zijn daar nog extra versterkte gebouwen en bunkers omheen gebouwd. Met behulp van een sluizensysteem kon het omliggende land onderwater gezet worden. Met inundatiesluizen kan het omliggende land onder water gezet worden. De waterlinie is drie keer in staat van paraatheid gebracht. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog gebruikten ook Duitse troepen delen van de linie als verdediging tegen de oprukkende geallieerden. Na de oorlog verliest Fort Everdingen zijn verdedigende functie. Tot 2014 gebruikte de militaire explosieven opruimingsdienst het fort. Tegenwoordig is het de thuishaven van bierbrouwerij Duits&Lauret, die onder andere het bijzondere waterfilteringssysteem gebruiken in hun brouwerij. Ook is het een overwinterplaats voor veel vleermuizen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten Duitse soldaten op Fort Everdingen muurschilderingen in een van de fortremises. Dat is op zich niet bijzonder, maar hier vormen de schilderingen samen één geheel op de muren en het plafond van wat waarschijnlijk een ontspanningsruimte of ‘bierkelder’ was. Je ziet spottekeningen van onder andere Winston Churchill en vermoedelijk Marlene Dietrich, afgewisseld met verwijzingen naar oude Duitse biertradities en gebruiken van gilden en studenten. Lange tijd werd de waarde van dit beladen erfgoed niet goed gezien, waardoor de schilderingen achteruitgingen door het vocht. Inmiddels zijn ze geconserveerd en te bekijken tijdens rondleidingen en in een web-app met uitleg over de tijd waarin ze zijn gemaakt. Opvallend detail: tegenwoordig zit er juist een bierbrouwerij op het fort.
Lees ook Kasteel Batestein, Kasteelterrein Hagestein, Burcht Vianen, Standbeeld Brederode, Dorpskern Everdingen en Watertoren.
Fort Everdingen
Fort Everdingen
Verwoeste steden, plunderingen en binnenlandse (en buitenlandse) oorlogen: elke stad en dorp heeft wel een eigen verhaal. In de 19e eeuw komt Everdingen op de Nederlandse militaire kaart te staan als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Grote Beersluis
Bij Fort Everdingen werden tussen 1873 en 1875 drie sluizen aangelegd, waarmee men het gebied onder water kon laten lopen. Zo kon worden voorkomen dat vijandelijke legers verder het land in kond...
Grote Beersluis
Bij Fort Everdingen werden tussen 1873 en 1875 drie sluizen aangelegd, waarmee men het gebied onder water kon laten lopen. Zo kon worden voorkomen dat vijandelijke legers verder het land in konden trekken. Het stelsel werkte als volgt: eerst liet men water uit de Lek door de Inlaatsluis naar de fortgracht stromen. Vanuit de gracht ging het water door de Beersluis naar het inundatiekanaal, waarna via de Inundatiesluis het gebied onder water gezet kon worden.
Eindpunt:
Fietsknooppunt 29
Navigeer naar eindpunt
Fietsknooppunt 29
Beschrijving
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
Start je ontdekking bij TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede! Wandel door de historische binnenstad, bezoek Kasteel Duurstede of fiets langs de Kromme Rijn. Met informatiepaneel en parkeergelegenheid. Klik door en plan je route!
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede
Start je ontdekking bij TOP Stadshaven Wijk bij Duurstede! Wandel door de historische binnenstad, bezoek Kasteel Duurstede of fiets langs de Kromme Rijn. Met informatiepaneel en parkeergelegenheid. Klik door en plan je route!
Horeca en overnachten in de Kromme Rijnstreek
Langs de route Water als Wapen vind je volop fijne plekken om te pauzeren of te overnachten. In Wijk bij Duurstede kun je comfortabel blijven slapen bij Hotel 1851 of Hotel Florian. Wie liever kiest voor een kleinschalige overnachting kan terecht bij B&B de Swaen, B&B Dijklodges of Bed en Brood de Vogelpoel. Kampeerders vinden een fijne plek bij Camping ’t Boomgaardje.
In het buitengebied en langs de linie zijn er bijzondere overnachtingsplekken die het verhaal van de Waterlinies nog tastbaarder maken, zoals Natuurcamping Fort Werk aan de Korte Uitweg en B&B Oud Honswijk. In Cothen kun je terecht bij Minicamping de Bossewaard of B&B de Bloesem.
Ook voor een hapje en een drankje zit je langs de route goed. In Wijk bij Duurstede nodigen onder andere Restaurant de Engel, Stadsbrasserie Dorestad, Lunchcafé de Graanschuur, Mau’s Bistro, De Veldpoort en KNUS je uit om af te stappen.
In Schalkwijk kun je terecht bij Restaurant Jonkheer de Ram, Pand Pannenkoek en Barista de Dominee of iets verderop Bij Marion Broodjes en zo in Tull en 't Waal. Fiets je door naar Cothen, dan zijn Het Oude Raedthuys en Familierestaurant de Jonge Graaf fijne plekken om de dag smakelijk af te sluiten.
Horeca en overnachten Tussen Lek & Linge
Hotel Gasterij Het Posthuys – Leerdam
B&B Natuurterrein - Diefdijk 31 Leerdam
Natuurcamping Bij Maria - Diefdijk 19 Leerdam
B&B De Kalverschuur – Schoonrewoerd
Mini-camping Fort Everdingen
B&B De Gasterije – Culemborg
B&B Lots4u - Goilberdingerdijk Culemborg
Camping De Helling - Culemborg
Logement De Appelgaard - Beusichemsedijk Culemborg
B&B Het Spoel - Goilberdingerdijk Culemborg
Hotel ’t Veerhuys – Beusichem
Het Heerenlogement - Beusichem
Bed & Breakfast ′De Neust′ - Beesd
B&B De Linge - Lingedijk 51 Gellicum
Hotel De Schildkamp - Asperen
Camping Felishoeve – Acquoy
Lingeliefde Logement - Acquoy
Fort Everdingen - Everdingen
Kaatje aan de Lek - Culemborg
‘t Veerhuys - Beusichem
De Stapelbakker - Beesd
Rust Wat - Rhenoy
Fort bij Asperen – Asperen
Eindpunt:
Fietsknooppunt 29
Navigeer naar eindpunt
- 15
- 14
- 55
- 53
- 46
- 54
- 52
- 77
- 29
- 51
- 18
- 14
- 26
- 64
- 82
- 65
- 66
- 47
- 63
- 58
- 57
- 30
- 56
- 50
- 13
- 29
- 75
- 41
- 42
- 38
- 43
- 35
- 36
- 17
- 16
- 32
- 55
- 54
- 14
- 80
- 22
- 16
- 97
- 96
- 97
- 98
- 99
- 82
- 48
- 46
- 45
- 44
- 52
- 40
- 75
- 29
