Waterlinieommetje Oudewater

4,0 km

Oudewater is het oudste stadje van het Groene Hart, en dat is met deze wandelroute goed te zien!

De route start heel handig bij een groot parkeerterrein aan de rand van de stad. Vanaf daar gaat de route langs de singel en geweldige oude monumenten, zoals de Heksenwaag en het 16e-eeuwse stadhuis! De stadswandeling neemt je mee door de geschiedenis van de stad Oudewater, die verrassend rijk is. Ook de uitzichten zijn prachtig wanneer je over het water van de Grote Gracht kijkt, of aan de rand van het marktplein. Architectuur en wateruitzichten ontmoeten elkaar aan het eind van de route, waar de oude vestingwerken nog altijd te zien zijn. Zo heb je na de wandeling niet alleen een goed beeld van hoe mooi Oudewater is, maar ook hoe oud deze schoonheid al is!

Dit ga je zien

Startpunt: Waardsedijk 106
3421 NH Oudewater
Toeristisch Informatiepunt Oudewater

Toeristisch Informatiepunt Oudewater

Leeuweringerstraat 10
3421 AC Oudewater
Heksenwaag kids wegen

Museum De Heksenwaag

Leeuweringerstraat 2
3421 AC Oudewater
Zolder Stadsmuseum Oudewater

Stadsmuseum Oudewater

Visbrug 1
3421 AH Oudewater
Eindpunt: Waardsedijk 106
3421 NH Oudewater

Beschrijving

Startpunt: Waardsedijk 106
3421 NH Oudewater
  1. Startpunt is het parkeerterrein aan de Waardsedijk. Tegenover elkaar liggen hier de twee oude begraafplaatsen, beide op een restant van de enveloppe , een rond 1740 aangelegde extra beschermingswal om de oorspronkelijke vestingwal. Op de katholieke begraafplaats, de zuidelijke van de twee, ligt, iets links van de kapel, het graf van de schrijver Herman de Man (1898-1946),  vooral nog bekend van zijn in de Lopikerwaard spelende roman ‘Het wassende water’ uit 1925. Herman de Man is in Nederland min of meer vergeten, maar de meeste Oudewaternaren hebben nog een rijtje boeken van Herman de Man in hun boekenkast staan. Loop kijkende naar het water rechtsom langs de singel, weg van het centrum.
  2. De Nieuwe Singel loopt langs de oostelijke buitengracht. Halverwege de Singel bevindt zich een inham; tegenover deze inham lag het oostelijke middenbastion van Oudewater. Aan de overzijde zijn de arbeiderswoningen van de Lange Burchwal (de oude stadsommuring) te zien. Dit ‘rode dorp werd in 1921-1922 gebouwd naar een ontwerp van de beroemde architect Jan Wils. Loop verder langs het water tot je bij de Linschoterkade bent. Daar moet je naar links.
  3. In 1367 werd de Linschotersluis aangelegd binnen de stad. De bijbehorende sluiswachterswoning bevindt zich aan de Vinkenbuurt. De Heulbrug uit 1767 maakte deel uit van de omwalling, die de Lange Burchwal met de Biezenwal verbond. De naam Linschoterpoort herinnert nog aan de poort die hier tot in de 19e eeuw stond. Een afbeelding hiervan is te zien op het bord op het terras naast de brug. Loop rechts over de eerste brug, en ga linksom over de andere brug. Ga daarna rechtdoor het centrum in.
  4. Vanzelf kom je bij de 16e-eeuwse Heksenwaag, die Oudewater internationale faam heeft gebracht. De stadswaag kreeg in 1545 van keizer Karel V het privilege om van hekserij verdachte personen te wegen.. Het vlakbij gelegen Arminiushuis herinnert aan het geboortehuis van de theoloog Jacobus Arminius (1559-1609), die als Jacob(us) Hermansz. in Oudewater werd geboren. Als hoogleraar in Leiden werd hij het boegbeeld van de ‘rekkelijken’ in een theologisch geschil rond de predestinatieleer. De ‘preciezen’ zouden als winnaars uit de bus komen. De remonstrantse broederschap kwam voort uit de volgelingen van Arminius’ gedachtegoed. Aan de Kromme Haven 2 is nog een restant van een Remonstrantse schuilkerk te zien. Loop na de waag rechtdoor en vanzelf kom je bij het oude Stadhuis.
  5. Het Stadhuis op de Visbrug is herbouwd in 1588, na de verwoesting van 1575. Het gebouw is opgetrokken in Renaissancestijl en heeft een statig aanzien door het omvangrijke bordes. In de 19e eeuw werd het ingrijpend gerestaureerd en na een felle brand in 1968 volgde een nieuwe restauratie. Loop bij het stadhuis naar rechts, over de brug en ga meteen weer rechtsaf.

    Loop daarna links de Rootstraat in, en daarna via de eerste rechts en dan meteen links naar rechts de Rodezand op. Dan kom je op het Arminiusplein.

  6. De Biezenwal maakt deel uit van de voormalige vestingwerken. In het verleden stond hier de stadsmuur van Oudewater. Waar de Biezenwal uitkomt op het Arminiusplein stond de Broeckerpoort. Een afbeelding daarvan is te vinden op het bord aan de muur van de Ontmoetingskerk.
    Loop naar links naar het water toe.
  7. Vanaf de Broeckerpoort, genoemd naar de polder Diemerbroek, ging de stadswal met een boog naar de Hollandsche IJssel en kruiste die met een stenen brug: de Goudse Boom, kort vóór de toren van de St.-Michaëlskerk. Aan de overkant van de rivier ging de wal verder als Westerwal. Daar zijn nog gedeelten van de voormalige stadsgracht te zien. Volg de Hollandse IJssel tot de grote brug over de rivier, en ga daar naar links de brug over. Daarna loop je lang rechtdoor tot je een grote rotonde tegenkomt. Ga daar naar links, de Utrechtse Straatweg in. Na het water zie je links de Westerwal. 
  8. De Westerwal werd volledig omgeven door het water van de stadsgracht en de IJssel. Aan de noordkant werden in 1789 soldatenbarakken gebouwd en verrees later de scheepswerf De Hollandsche IJssel. Loop hier de straat in om alles goed te kunnen zien, en loop dan weer terug. Daarna moet je weer naar links, richting het stadscentrum. Als je het water over bent, ga je naar rechts. Dan kom je bij het Gasplein uit.
  9. Het huidige Gasplein ligt aan de vroegere Zuiderwal; de gasfabriek is verdwenen, maar de vroegere directeurswoning is nog te zien (het witgepleisterde gebouw). Daarna loop je door langs de Hollandse IJssel, tot de zuidelijke vestingwerken beginnen. Daar moet je naar links.
  10.  Van de zuidelijke vestingwerken is alleen de sloot naast de Groenekade bewaard gebleven. Rond 1740 liet men hier een extra beschermingswal aanleggen om de oorspronkelijke vestingwal, een zogenaamde enveloppe. Loop hier door, tot je weer bij de startplek uitgekomen bent.
Eindpunt: Waardsedijk 106
3421 NH Oudewater